Như vậy đến bài viết này tôi đã đi qua và lưu trú được ở hai quốc gia là Campuchia và Thái Lan sau khi rời Việt Nam năm 1987. Chặng lưu trú ở Thái Lan tôi đã có dịp kể về trong một bài viết trước đây, các bạn có thể xem lại ở bài viết này (Link đính kèm). Dưới đây là đoạn kế tiếp đến Phi Luật Tân.
Chuyến bay đã đưa chúng tôi từ phi trường Bangkok Thái Lan đáp xuống phi trường ở thủ đô Manila, Phi Luật Tân sau vài giờ bay. Chúng tôi được chuyển đến trại PRPC (Philippine Refugee Processing Center) được thiết lập vào khoảng năm 1980 cho người tỵ nạn Việt Nam, Lào và Campuchia ở Morong, Bataan một vùng đồi núi gần biển của Phi Luật Tân bằng xe buýt. Đường đi khá xa, cũng phải mất mấy tiếng đồng hồ mới đến nơi. Đây là vùng được Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc (United Nations High Commissioner for Refugees) xây dựng dành riêng cho người tỵ nạn Đông Dương tạm cư trong thời gian chuẩn bị học về ngôn ngữ và đời sống, văn hóa mới trước khi đi định cư chính thức ở một quốc gia khác.
Thời gian tạm trú của tôi ở đây khoảng 6 tháng và phần lớn thời gian dành cho việc học hành và những sinh hoạt cá nhân khác. Cuộc sống đến đây đã có thể nói là khá yên tâm vì đã được nhận định cư chỉ còn chờ ngày đi. Ai có gia đình thân nhân bảo lãnh, viện trợ thì lại còn thoải mái hơn nữa... Lúc đến trại, tôi được cấp riêng một căn nhà, sau này có thêm một gia đình VN gồm 1 mẹ và 2 con gái vào sống chung nên tôi nhường chỗ ở dưới nhà cho họ và dọn lên gác. Ở dưới nhà thì tiện hơn vì có bếp và chỗ vệ sinh...
Thường vào buổi sáng chúng tôi đi bộ ra chợ và đón xe lôi đến trường lớp, gọi là trường nhưng thật ra mỗi khu vực chỉ có vài phòng học được phân bổ thành nhiều khu vực tùy môn. Những phòng thính giảng thì rộng lớn hơn với những dụng cụ trợ thính tiện nghi hơn. Những buổi học này chú trọng vào việc nghe và làm quen với ngôn ngữ, ngoài ra còn có những lớp đàm thoại trực tiếp (ESL)... Bên cạnh đó là những lớp học về văn hóa và đời sống cùng những giao tiếp hàng ngày, mỗi lớp có giáo viên riêng và lớp học riêng. Sách vở và phương tiện học tập miễn phí, khóa học của tôi là khóa 121... Không biết những lớp học khác ra sao nhưng những lớp của chúng tôi các giáo viên đều là người Phi Luật Tân bản xứ nên rất hòa đồng và thân thiện, cuộc sống và văn hóa Phi có phần gần gũi với cuộc sống và văn hóa Á Đông, cuộc sống và sinh hoạt người bình thường cũng có nét giống người Việt...
Buôn bán ở đây cũng tựa như ở Việt Nam vậy. Gần khu vực trại PRPC có cái chợ lớn bán đủ thứ, tôi chưa có dịp đi hết chợ... Ngay cạnh chợ có một bến xe lôi mà tôi vẫn thường dùng để đi đến lớp học mỗi ngày, gọi là xe lôi vì nó rất giống xe lôi ở Việt Nam ngày xưa, dùng một xe máy làm đầu kéo và phần ghế ngồi cho hành khách, mỗi ngày đi học tốn vài Peso tiền Phi. Mỗi lần đi xe lại có dịp ngắm quang cảnh thiên nhiên chung quanh, vùng núi cao khá giống với miền núi Việt Nam, phong cảnh vẫn còn giữ được nét đẹp thiên nhiên yên tĩnh trong lành mát mẻ, những con đường ngoằn ngoèo men triền núi với những rừng cây xanh rì hai bên hoặc những triền đồi, thung lũng hai bên thật thiên nhiên và thơ mộng... Những lớp học của tôi gồm toàn người Việt nên rất gần gũi và thoải mái thân thiện... Trại còn có nhà thờ riêng cho các tôn giáo. Nhà thờ Công giáo nhỏ nhắn và xinh xắn cách nơi ở khoảng vài trăm mét, cuối tuần nào cũng đông tín hữu đến tham dự thánh lễ. Xung quanh trại còn có cả chùa Phật giáo và nhà thờ Tin lành... Trong khu vực trại còn có bệnh viện riêng sạch sẽ chăm sóc cho những người trong trại...
.JPG)
Vì tôi ở trong ban điều hành khu vực phụ trách công việc nhận thư và phát thư nên hay có dịp đi đến bưu điện chính của trại nhận thư và mang về phát lại cho người nhận hàng tuần, công việc nhẹ nhàng đơn giản nhưng hơi mất công soạn và xếp loại. Người ở đây rất mong thư vì là nguồn liên lạc chính và cũng là nguồn tiếp tế tài chính, trong thư ngoài tin tức hình ảnh có khi còn có tiền, ngân phiếu đi kèm...?
Lương thực được phân phát mỗi ngày tùy số người trong gia đình gồm gạo, củi, cá, thịt, rau củ quả đủ ăn qua ngày chỉ cần mua thêm mắm muối, gia vị cho vừa miệng... Nói chung không phải lo cái ăn, cái mặc. Mỗi khu vực cũng có những dẫy nhà vệ sinh, tắm giặt riêng nước dùng thoải mái...
Ở khu vực dân cư quanh trại còn có những chỗ chiếu phim đủ loại tốn vài Peso gì đó, cư dân rảnh rỗi có thể cuốc bộ tà tà ra giải trí...
Cuộc sống 6 tháng ở trại trôi qua khá nhanh. Chúng tôi được trang bị thêm những ngôn ngữ và kiến thức cần thiết về cuộc sống tương lai. Ngày đi định cư càng gần hơn và cảm giác tự do hơn, tự chủ hơn dù rằng chưa biết gì về cuộc sống ngày mai sẽ như thế nào... Tới đâu liệu tới đó !?
Sang định cư tại Mỹ mới thấy trái đất tròn. Tôi đã có dịp gặp lại những người bạn đi vượt biên cùng chuyến ghe, ở cùng trại, đến Phi Luật Tân cùng nơi, và rồi sang Mỹ lại sống cùng thành phố gặp lại nhau tay bắt mặt mừng...
Bài viết này là những hồi ức của gần 40 năm về trước nên người viết có thể không nhớ hoàn toàn chính xác lẳm, có thể có những chi tiết sai lạc mong bạn đọc thông cảm và bổ sung dùm. Cảm ơn.
Nguồn tham khảo:
Philippine Refugee Processing Center - Wikipedia https://share.google/0wx8v3bBu7v83vNTY
Bài viết cùng tác giả:
Trại tị nạn Phanat Nikhom – Thái Lan 12-1987
Trại tạm trú Klongyai – Thái Lan 11-1987
